Chương 1: Vị khách lúc không giờ mười bảy

Phố Cựu Đăng về đêm chỉ còn ba ngọn đèn còn sáng, và cái thứ ba thì nhấp nháy như sắp bỏ cuộc.

Chu Minh Viễn đứng ở đoạn cuối phố, trước một bức tường có cửa cuốn đã rỉ, và kiểm lại lần thứ tư rằng mình không nhầm địa chỉ. Số 17. Ban ngày anh đã đi qua đây ba lần. Lần nào cũng chỉ thấy một cửa hiệu đóng, biển hiệu bong gần hết chữ, trước cửa có một đống bao tải và một chiếc xe đạp không yên.

Bây giờ là không giờ mười bảy phút, và bức tường vẫn là bức tường.

Anh đưa tay vào túi áo khoác.

Tờ giấy nằm đó, nơi nó vẫn nằm suốt ba tháng nay. Giấy đã ố vàng ở mép, mỏng, gấp làm tư. Mặt trước in sẵn mấy dòng chữ nhỏ và một ô trống đã có người điền vào bằng mực đen. Trong ô ấy là chữ của anh. Anh nhận ra nét chữ của chính mình như nhận ra bàn tay mình: cái chữ V viết vội, cái dấu chấm đặt hơi xa.

Ngày trên tờ giấy là ngày mười bốn tháng Tư.

Anh không nhớ ngày mười bốn tháng Tư.

Anh nhớ tháng Tư có mưa. Anh nhớ công ty đổi phần mềm chấm công. Anh nhớ vợ anh mua một cái chậu sen đá rồi làm chết nó trong hai tuần. Nhưng cái đêm anh cầm bút ký vào tờ giấy này, nó không có trong đầu anh, không có một mảnh nào, không có cả cảm giác đã từng có.

Chỉ có giấc mơ là có.

Giấc mơ đến mỗi đêm, không đổi một chi tiết. Trong đó anh đứng cúi xuống giường. Hai bàn tay anh đặt trên cổ vợ anh. Anh cảm thấy rõ da thịt dưới ngón tay, cảm thấy cái mạch đập ở đó chậm lại rồi không còn gì nữa. Trên tường có một chiếc đồng hồ. Ngoài cửa sổ có mưa. Rồi hết. Giấc mơ không bao giờ đi tiếp sang phần sau.

Ba tháng nay anh ngủ ở phòng ngoài. Anh gài chốt cửa, từ phía trong, để nếu đêm nào anh dậy đi đâu đó thì ít nhất anh phải mở một cái chốt và tiếng mở chốt sẽ đánh thức anh.

Sáng nào anh ra bếp, Hứa Tử Đồng cũng đã dậy. Cô pha trà, đặt chén của anh ở chỗ cũ, và hỏi anh đêm qua ngủ được không.

Anh nói được.

Cô nói ừ, rồi quay đi.

Hai người đã sống như vậy một trăm ngày.

Minh Viễn rút tờ giấy ra khỏi túi. Anh mở nó, cầm bằng cả hai tay trước ngực như người ta cầm một tấm vé ở cửa soát, và vì không biết làm gì khác, anh làm cái việc ngu ngốc mà anh đã tự hứa là sẽ không làm: anh nói, với một bức tường, bằng giọng rất khẽ.

"Tôi muốn chuộc lại."

Cánh cửa mở.

Nó không kẽo kẹt, không có gió lùa, không có ánh sáng xanh. Ở chỗ cái cửa cuốn rỉ ban nãy bây giờ là một khung cửa gỗ mở hé, bên trong có đèn vàng, và trên khung cửa có một tấm biển nhỏ bằng gỗ, khắc hai chữ đã mòn.

Vong Ưu.

Anh đứng im ba giây. Rồi anh bước vào, vì ba tháng qua anh đã hết cách rồi.

Bên trong không lạnh. Mùi trong đó là mùi giấy cũ trộn với dầu đánh gỗ, cái mùi của những phòng lưu trữ mà anh từng phải xuống lấy hồ sơ hồi mới đi làm. Một gian hẹp, trần thấp, một cái quầy gỗ chạy ngang, phía sau quầy là tủ gỗ đen cao đến trần, mặt tủ chia thành hàng trăm ngăn nhỏ.

Sau quầy có một người phụ nữ đang viết.

Cô ngẩng lên, nhìn anh, rồi nhìn đồng hồ treo sau lưng mình.

"Không giờ mười bảy," cô nói. "Anh còn ba tiếng bốn mươi ba phút."

Diệp Thính Lan trực ca giám định đêm nay, và trên bàn cô còn hai hồ sơ chưa đóng. Một mảnh của bà cụ ở phố Tây muốn bán đứt đoạn ký ức về đứa con thứ hai, phải đợi người nhà ký xác nhận. Một mảnh bị tranh chấp quyền trải nghiệm giữa hai anh em, đã ba tuần.

Cô định xong cả hai trước bốn giờ. Hồ sơ của bà cụ đã treo mười ngày, và mỗi ngày treo là một ngày người nhà bà gọi đến hỏi. Vì thế khi người đàn ông đặt tờ giấy lên quầy, việc đầu tiên cô nghĩ là mất bao lâu.

Cô không cầm tờ giấy bằng mặt. Cô kẹp hai mép, xoay lại cho đúng chiều, và kéo ngọn đèn bàn xuống thấp.

"Anh cho tôi họ tên và ngày sinh."

"Chu Minh Viễn. Mười chín tháng Chín, năm chín mươi."

Cô so với ô trên giấy. Khớp. Rồi cô soi dấu xác thực ở góc dưới bên phải — một vết tròn nhỏ bằng hạt gạo, nhìn nghiêng thì trong, nhìn thẳng thì có vân. Vân thật. Không phải dấu vẽ lại, không phải dấu của tiệm khác.

"Số hiệu B-3344," cô đọc, rồi mở cuốn sổ giao dịch, lần tới tháng Tư. Giấy sột soạt. "Ngày cầm mười bốn tháng Tư. Thời hạn một năm. Mô tả: ký ức về một hành động bạo lực của chủ sở hữu đối với vợ. Chín mươi ba giây."

Cô đọc nguyên văn như người ta đọc một dòng trong biểu mẫu, không nhấn vào chữ nào.

Người đàn ông ngồi phía bên kia quầy nghe hết, và trong suốt lúc ấy anh không chớp mắt.

"Anh muốn chuộc lại," cô nói. "Trước khi làm thủ tục, tôi hỏi anh mấy câu. Câu thứ nhất: vì sao bảy tháng trước anh đem cầm nó?"

Anh mở miệng. Rồi anh đóng lại.

"Tôi không biết."

"Anh không nhớ, hay anh không muốn nói?"

"Tôi không nhớ." Anh đặt hai bàn tay lên mặt quầy, lòng bàn tay úp xuống, như người muốn chứng minh mình không giấu gì. "Tôi không nhớ cái đêm đó. Tôi không nhớ đường đến đây. Tôi chỉ có tờ giấy."

Thính Lan gật đầu một cái.

Đó là câu trả lời đúng. Một người đã cầm đi một đoạn ký ức thì không còn tự nhớ được đoạn ấy, và thường thì họ cũng mất luôn những gì dính quanh nó: cái đêm mang nó đi, con đường, khuôn mặt người nhận. Người ta hay nghĩ việc ấy là nhẹ nhõm. Trong mười năm làm nghề, cô chưa gặp ai thấy nhẹ.

"Câu thứ hai. Anh muốn chuộc để làm gì?"

Lần này anh trả lời ngay, như người đã nhẩm câu này nhiều lần trước khi đến.

"Tôi muốn biết mình đã làm gì với vợ."

Thính Lan dừng bút.

Trên quầy, giữa hai người, tờ giấy cầm đồ nằm ngửa dưới ngọn đèn.

Cô đã nghe câu này, hoặc gần giống, vài chục lần. Người ta chuộc lại một đoạn tang lễ để nhớ mặt mẹ mình. Người ta chuộc lại một đoạn cãi nhau để biết mình đã nói gì. Nhưng người ta chuộc lại một ký ức bạo lực thì bao giờ cũng vì một lý do nằm ở phía sau nó: một phiên toà, một đứa con, một lời khai.

Cô hỏi câu lẽ ra phải là câu cuối trong ba câu.

"Vợ anh mất ngày nào?"

Người đàn ông lắc đầu.

"Không," anh nói. "Cô ấy vẫn còn sống."

Trong gian ngoài, cái đèn vàng kêu một tiếng rất nhỏ như nó vẫn kêu.

Thính Lan đặt bút xuống, lần đầu từ lúc anh bước vào.

"Anh nói lại."

"Vợ tôi vẫn còn sống. Tử Đồng. Sáng nay cô ấy pha trà cho tôi." Giọng anh không run. Nó bằng phẳng theo kiểu của người đã đi qua chỗ hoảng sợ từ lâu và bây giờ chỉ còn mệt. "Mỗi đêm tôi mơ thấy tôi bóp cổ cô ấy. Tôi nhớ cảm giác dưới ngón tay tôi. Tôi nhớ cái đồng hồ trên tường. Tôi nhớ trời mưa. Rồi tôi tỉnh dậy, và cô ấy ở trong bếp."

"Anh có hỏi cô ấy không?"

"Hỏi cái gì?" Anh nhìn cô. "Hỏi rằng tôi có từng giết em không?"

Ngăn tủ B nằm ở hàng thứ ba, phía trái, chỗ phải bắc ghế.

Thính Lan kéo ghế, trèo lên, và mở ngăn 3344 bằng chìa của ca trực. Bên trong, nằm trên nền nhung đã bạc, là một mảnh kính màu trà to bằng đốt ngón tay cái, mỏng, hai mặt nhẵn. Trên mép mảnh khắc số hiệu. Dưới nó, một miếng giấy nhỏ ghi điều kiện giao dịch bằng chữ chép tay của người giữ sổ.

Cô cầm mảnh bằng kẹp gỗ, không bằng tay, và mang xuống phòng giám định phía sau.

Bạch Tố Như đứng ở cửa phòng, tay cầm ấm nước, nhìn cô bày đồ nghề lên bàn.

"Khách đòi chuộc à," bà nói.

"Vâng."

"Kiểm thì kiểm." Bà đặt ấm xuống. "Nhưng những gì cô thấy trong đó không phải chuyện của cô. Cô đọc cho đủ ba mục trong phiếu rồi trả lại người ta."

"Tôi biết quy trình, bà Bạch."

"Tôi biết là cô biết." Người phụ nữ năm mươi tám tuổi ấy nhìn cô thêm một lúc. Bà Bạch giữ sổ của tiệm này từ trước khi Thính Lan ra nghề, và trong mười năm cô làm ở đây rồi đi rồi quay lại, bà chưa bao giờ hỏi cô một câu riêng tư nào. "Nên tôi mới phải nói. Cái nghề này hỏng ở chỗ người giám định bắt đầu thấy mình có bổn phận với người ta."

Thính Lan đặt mảnh vào khay, chỉnh đèn, và làm đúng cái việc cô vẫn làm: không xem cả đoạn. Quy tắc giám định có một câu rất ngắn — xem đầu, xem cuối, đừng mang về nhiều hơn mức cần. Người mới vào nghề hay bỏ qua câu ấy, và sau vài năm họ mang trong đầu những buổi chiều không thuộc về ai.

Cô đặt hai ngón tay lên mảnh kính.

Phần đầu: một căn phòng ngủ hẹp. Tủ quần áo có cánh bị cong. Trên tường, một chiếc đồng hồ treo mặt tròn, kim chỉ mười một giờ bốn mươi. Ngoài cửa sổ, mưa. Góc nhìn thấp, nghiêng — người sở hữu ký ức đang quỳ một chân trên mép giường.

Cô rút tay ra, ghi vào phiếu: bối cảnh, phòng ngủ, đêm, có mưa, đồng hồ 23:40.

Phần cuối. Cô đặt tay lại, lùi về chín mươi ba giây, rồi nhảy tới đoạn gần hết.

Hai bàn tay. Cổ áo ngủ màu sáng. Một bàn tay khác nắm lấy cổ tay anh ta, bấu, rồi lỏng dần, rồi buông ra. Tiếng mưa to lên, hoặc tai anh ta nghe nó to lên. Người phụ nữ trên giường nằm im. Mắt nhắm. Một bên tóc dính vào trán.

Và ký ức dừng.

Không phải mờ đi, không phải tối lại. Nó dừng, như một cuộn băng hết chỗ.

Thính Lan rút tay, ngồi yên một lúc cho nhịp tim của chính mình trở lại, rồi ghi: kết thúc ở giây thứ chín mươi ba, người thứ hai bất động, không có đoạn sau.

Cô đọc lại dòng mình vừa viết.

Rồi cô đặt tay lên mảnh lần thứ ba, cái lần không nằm trong quy trình, và nghe lại hai mươi giây cuối. Không nhìn, chỉ nghe.

Tiếng mưa. Tiếng vải cọ. Tiếng thở của người đang dùng sức.

Và dưới tất cả những thứ đó, ở khoảng giây thứ tám mươi, ba tiếng gõ.

Cộc. Cộc. Cộc.

Đều nhau, khô, bằng kim loại, có tiếng vang nhẹ phía sau như vọng trong một hành lang dài.

Thính Lan mở mắt ra.

Trong căn phòng ngủ ấy không có gì bằng kim loại. Không ống nước lộ, không lan can, không thang sắt ngoài cửa sổ. Cô đã xem phần đầu, cô nhớ cái phòng.

Cô nghe lại lần nữa. Vẫn ba tiếng, vẫn đúng chỗ ấy.

Cô ghi vào phiếu giám định, mục âm thanh môi trường: ba tiếng gõ kim loại, giây 80, nguồn chưa rõ.

Rồi cô gấp phiếu lại và không nghĩ thêm về nó, vì đêm nay còn hai hồ sơ chưa đóng, và vì trong nghề này, một chi tiết chưa rõ mà đi tìm ngay thường dẫn người ta tới một câu chuyện tự mình bịa ra.

Bước cuối của quy trình là tra nguồn gốc.

Trước khi trả một bản gốc về tay chủ, người giám định phải chắc rằng trong thời gian niêm giữ, mảnh ấy không bị chuyển quyền sở hữu cho ai, không bị đem cho thuê trải nghiệm, không nằm trong một giao dịch đang treo. Việc này làm bằng cuốn sổ giao dịch, chép tay, xếp theo ngày, dày bằng hai gang tay.

Thính Lan mở sổ ở ngày mười bốn tháng Tư và lần ngược.

Dòng của Minh Viễn nằm ở giữa trang. Sạch. Không chuyển quyền, không cho thuê, không treo.

Cô định gấp sổ lại.

Rồi mắt cô đi xuống, vì trong cột địa chỉ của dòng dưới cách đó mấy hàng có một chữ quen.

Cô lần theo ngón tay. Mười một dòng. Tức mười một ngày sau.

25/4. B-3391. Hứa Tử Đồng, nữ, 1992. Địa chỉ: ngõ 7 phố Thanh Hoè, số 12, tầng hai.

Cùng địa chỉ với dòng của Chu Minh Viễn.

Mô tả: ký ức về một hành động bạo lực của chủ sở hữu đối với chồng. Hai phút bốn mươi mốt giây. Cầm cố, hạn một năm. Dấu xác thực: chính chủ.

Thính Lan đọc dòng ấy ba lần.

Chính chủ. Nghĩa là đoạn ký ức đó do chính Hứa Tử Đồng trải qua, không phải mua của ai, không phải bản dựng. Cũng như của chồng cô ta.

Cô lấy bút chì, đặt mũi bút lên dòng ngày 14 tháng 4, rồi kéo xuống dòng ngày 25. Mười một ngày. Trong mười một ngày ấy hai người vẫn ở cùng một nhà, vẫn đi làm, vẫn mua sen đá, vẫn pha trà. Rồi lần lượt từng người đi đến phố Cựu Đăng lúc nửa đêm, ngồi vào đúng cái ghế người khách vừa ngồi, và ký tên mình vào một tờ giấy để mang đi thứ nặng nhất mà họ đang giữ.

Không ai trong hai người nói với người kia một câu nào về việc ấy. Nếu có, thì người thứ hai đã không đến.

Hai người. Một căn nhà. Hai đoạn ký ức giết người. Cách nhau mười một ngày.

Và cả hai vẫn còn sống.

Cô gấp sổ, cầm phiếu giám định, và đi ra gian ngoài, nơi người khách vẫn ngồi đúng tư thế lúc cô rời đi, hai bàn tay úp trên mặt quầy.

"Anh Chu," cô nói. "Hồ sơ này tôi chưa trả được đêm nay. Cần kiểm thêm. Mời anh quay lại đêm mai, cũng giờ này."

Cô chờ anh ta cãi. Người ta bao giờ cũng cãi, và người ta bao giờ cũng cãi bằng tiền.

Anh không cãi. Anh đứng dậy, cài lại cúc áo khoác, và hỏi một câu khác.

"Cô vừa xem nó rồi phải không?"

"Tôi xem phần đầu và phần cuối. Đó là việc của tôi."

Anh gật. Rồi anh nhìn xuống mặt quầy, và khi hỏi tiếp, giọng anh nhỏ hơn hẳn, nhỏ đến mức cô phải nghiêng người.

"Trong đó, vợ tôi còn sống không?"

Thính Lan có bốn cách trả lời câu ấy, và ba cách đều là nói dối một cách tử tế.

"Tôi chưa biết," cô nói. "Đoạn ấy dừng trước chỗ anh hỏi."

Anh đứng im một lúc. Rồi anh cảm ơn cô, nghiêm trang, như cảm ơn một bác sĩ vừa hẹn lịch chụp chiếu, và đi ra cửa.

Thính Lan đứng lại giữa gian ngoài cho đến khi tiếng chân anh mất hẳn ngoài phố Cựu Đăng.

Sau lưng cô, trong tủ gỗ đen, ngăn 3344 và ngăn 3391 nằm cách nhau đúng ba hàng.

Hai người trong cùng một căn nhà, mỗi người tự tay mang đến đây một ký ức về việc mình đã giết người kia.

Và sáng mai, cả hai sẽ lại ngồi uống trà với nhau trong một gian bếp ở tầng hai ngõ 7 phố Thanh Hoè.

Chương sau: Chương 2: Hai dấu xác thực